Witamina D

WITAMINA D - PRZEMIANY W ORGANIZMIE

Według badań WHO działanie na ludzi witamin D2 i D3 jest jednakowe. Witamina po podaniu doustnym wchłania się łatwo. Do wchłaniania witaminy z jelit konieczna jest żółć. Witamina ta gromadzona jest w mózgu, osoczu krwi, krwinkach czerwonych, ścianie jelit, płucach, nerkach, wątrobie. Produkty przemiany materii witaminy D w organizmie nie są aktywne biologicznie i wydalane są z kałem. Pod wpływem promieni słonecznych zawarty w skórze człowieka 7-dehydrocholesterol (tzw. prowitamina D3) przemienia się w cholekalcyferol. Jest to postać witaminy D3, której nigdy nie można przedawkować. Warunkiem jej powstania jest nasłonecznienie (niekoniecznie opalenizna). W okresie zimy światło słoneczne w naszej szerokości geograficznej często nie wystarcza, aby wyprodukować odpowiednią ilość witaminy D. Przy dużym zanieczyszczeniu środowiska promienie ultrafioletowe zatrzymywane są przez smog, zanieczyszczone powietrze i szyby okienne. Dlatego coraz częściej urlop spędzamy na południu Europy. Słońce powoduje, że wytwarza się dużo witaminy D.

Zbyt duże stężenie witaminy D ma działanie toksyczne. Natura obmyśliła sposoby obrony przed jej nadwyżką - wiąże się to z kolorem skóry. Występująca w skórze melanina powstrzymuje promieniowanie ultrafioletowe oraz zmniejsza produkcję witaminy D.

GDZIE WYSTĘPUJE WITAMINA D

Witamina D jest rozpuszczalna w tłuszczach, ułatwia to jej magazynowanie w organizmie. Dlatego nie powinno się jej zażywać beztrosko i dowolnie mając nadzieję, że za miesiąc będziemy mieli wspaniałe zęby i kości. Zapotrzebowanie na witaminę D zaspokajane jest zwykle takimi produktami jak ryby (śledzie, sardynki, makrele) wątroba, masło, jaja i mleko (ilość witaminy D w mleku zależy od sposobu żywienia krów i ich przebywania na słońcu).

Szczególnie bogate w witaminę D są:

Artykuły spożywcze

mikrogramy (µg)

  • Tran (2 łyżeczki) 242
  • Śledź (100 g) 25
  • Makrela (100 g) 24
  • Łosoś (100 g) 12
  • Sardynki w oleju (100 g) 9
  • Tuńczyk (100 g) 6
  • Mleko (1 filiżanka) 3


Za jednostkę międzynarodową przyjęto 0,025mg czystego preparatu witaminy D2. 0,000025mg = 0,025µg czyli 1 mg zawiera 40.000 j.m.

FUNKCJE WITAMINY D W ORGANIZMIE

Witamina D pobudza wchłanianie wapnia i fosforu z przewodu pokarmowego, zapobiegając spadkowi ich stężenia we krwi, współdziałając z parathormonem (hormon wydzielany przez przytarczyce, wpływający na gospodarkę wapniową w organizmie) wspomaga wzrost i mineralizację kości. Jeżeli brakuje wapnia w pożywieniu pobierany jest on z kości.

Brak witaminy D powoduje upośledzenie wchłaniania wapnia i fosforu z przewodu pokarmowego, co prowadzi do zmian w układzie kostnym. Zmiany tego typu są szczególnie niekorzystne u dzieci do lat 2, są określane jako choroba o nazwie krzywica. Przebyta w dzieciństwie krzywica może być przyczyną zniekształcenia kośćca a dawniej bywała nawet przyczyną trwałego inwalidztwa. Krzywica jest chorobą spowodowaną niedostatecznym i niewłaściwym odkładaniem wapnia i fosforu w kościach.

Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy D

Niedobór witaminy D powoduje:

  • u niemowląt - krzywica dziecięca (rachitis infantilis)
  • u dzieci starszych i młodzieży - krzywica późna (rachitis tarda)
  • u starszych: zaburzenia struktury kości - osteomalacja i zrzeszotnienie kości

Nadmiar witaminy D:

Nadmiar może spowodować zatrucie. W hiperwitaminozie D występują objawy i dolegliwości związane ze wzrostem we krwi stężenia wapnia (tzw. hiperkalcemia): utrata łaknienia, nudności, spadek masy ciała, w moczu pojawia się dużo wapnia i fosforu, bóle szczęk, stawów i mięśni, nadmierne pocenie się , senność i zaburzenia rytmu pracy serca.>> Dzienne zapotrzebowanie na witaminę D

 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *